Menü

Balık Yağı ve Faydaları

 

 

 

balik-yagi-ve-faydalari

 

 

Çoğunlukla uskumru, ton balığı, somon, mersin balığı, kefal, lüfer, sardalye, ringa ve alabalık gibi yağlı balıklardan sağlanan balık yağını, bu balıkları düzenli olarak tüketerek ya da bu balıklardan elde edilen yağlarla üretilen “balık yağı kapsülü” formundan alabilmek mümkündür. Bu balıklardan sağlanan yağın 3.5 gramı ortalama olarak 1 gram omega-3 yağ asidi barındırır. Balık yağı kapsüllerinde, yağın bozulmaması için yağa ilave olarak bir miktar E vitamini de koyulur. Çeşitli balık yağı kapsülleri kalsiyum, demir ya da A, B1, B2, B3, C, D vitaminlerinden birini ya da bir kaçını barındırabilir.

 

Balık Yağı Kullanımı

Balık yağı pek çok sağlık sorununda, hastalıkların tedavisinde ya da tedavi sürecine yardımcı olması için yaygın olarak uygulanan bir beslenme desteği olarak karşımıza çıkar. Başlıca kullanım amaçları yüksek kolesterol seviyesini düşürmek içindir. Kolesterolü dengelediği için damarları korur ve kalp krizi, inme risklerini düşürür. Fakat balık yağı dozajı bir uzman tarafından size söylenmelidir. Bunun sebebi de fazla tüketiminin ters etkiye sebep olabilmesi ve bu tip hastalıkların görülme riskini arttırabilmesidir.

Beyin: Düzenli olarak balık yemenin beyin işlevleri üzerine olumlu etkisi yaptğı uzmanlarca kanıtlanmıştır. Bu sebeple balık yağı depresyon, psikoz, dikkat eksikliği, hiperkativite bozukluğu, Alzheimer ve beyni ilgilendiren diğer sorunlar için sık sık kullanılmaktadır. Bazı insanlar göz kuruluğu, glokom ve yaşa bağlı makula dejenerasyonu gibi ciddi görme problemlerine yol açabilen göz rahatsızlıklarının tedavisinde balık yağı uygulamaktadır.

Tansiyon: Uzmanlar balık yağını yüksek tansiyon sorunu olan hastalara, yükselen tansiyonu ilaç kullanmadan, doğal yollarla belirli oranlarda düşürmek için tavsiye etmektedir. Balık yağında olan omega-3 yağ asitleri damaların genişlemesine yardım eder ve kan basıncının normal değerlere çekilmesine yardımcı olur. Bu özelliği ile, örneğin kalp ameliyatı ardından kan basıncının yakından izlenmesi ve yükselmesinin engellenmesi gereken kritik durumlarda kullanılan besin takviyeleri içerisindedir.

Trigliserit: Balık yağı, kalp hastalıklarıyla yakından ilgili olan yüksek trigliseridi düşürmek için de kullanılır. Bu gibi doğal çözümler arasında ilk sıralarda kendini gösterir. Tabii trigliserit seviyesini normal değerlere çekmek için yalnızca balık yağı kullanmak yeterli olmaz. Henüz bir kalp hastalığı olmayan fakat yüksek trigliserit sebebiyle kalp ve damar hastalığı yaşama riski yüksek olan hastalara balık yağı haricinde düzenli egzersiz ve yağın kısıtlandığı beslenme programları tavsiye edilir. Beslenme ve hayat tarzında yapılan değişikliklerle trigliserit düşürülemezse doktorunuz ilaç kullanımına başlamanızı isteyebilir.

Kalp Sağlığı: Balık yağının tansiyonu düşüren ve trigliserit değerlerini normal seviyelere çeken bir etkisi vardır. Bu etki genel olarak kalp sağlığını korumak için uygulanabilir. Fakat zaten kalp ilacı kullanıyorsanız (statin gibi) balık yağı almanın ekstra bir faydası bulunmaz.

 

Balık Yağının Diğer Faydaları

Sayacağımız rahatsızların tedavisinde ya da bu rahatsızlıkların günlük hayatı etkileyen belirtilerinin hafifletilmesi için balık yağı oldukça faydalıdır. Balık yağının bu hastalıkların tamamına iyi geldiği yönünde yeterli bilimsel araştırma yoktur. Kanıtlanan çalışmalar sebebiyle çeşitli hastalıklar için doktorlar tarafından tavsiye edilir:

Romatoid Artrit: Balık yağı tek başına ya da ilaç tedavisine destek olması adına romatoid artrit’in yol açtığı sabah ağrılarını hafifletmek açısından faydalıdır. Çeşitli durumlarda artrit ilaçlarının azaltılması için balık yağı desteği tavsiye edilir.

Adet Ağrıları (Dismenore): Tek başına balık yağı almak ya da B12 vitamini ile beraber balık yağı kullanmak şiddetli adet sancılarını hafifletme özelliğine sahiptir. Adet döneminde ağrı kesici ilaçlar kullanmak istenmiyorsa balık yağını denemek iyi gelecektir.

Dikkat Eksikliği: Uzmanlar dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan 8-12 yaş arası çocuklara balık yağı tavsiye etmektedir.


Felç: Bu alan için yapılan çalışmalar, haftada 1-2 defa balık yemenin inme riskini %27 oranında düşürdüğünü bildirmiştir. Fakat burada balık yağı kullanarak felci engellemek ve felç riskini azaltmak ile arttırmak arasında ince bir fark bulunur. Çünkü aynı araştırmalara göre düzenli olarak çok fazla balık tüketimi -mesela günde 46 gramdan fazla- felç riskinin artmasına yol açabilir. Bunun dıında kan inceltici olarak aspirin kullananların balık yağı tüketmesi felce karşı ekstra bir koruma sağlamaz.

Zayıflayan Kemikler: Balık yağı desteği tek başına ya da kalsiyum takviyesi ile beraber alındığında kemiklerin zayıflamasına yol açan osteoporoz gibi hastalıkların gelişimini yavaşlatma özelliği gösterir.  Özellikle yaşlılarda uyluk kemiği (femur) ve omurga kaybını yavaşlattığı yönünde çalışmalar mevcuttur.

Damar Sertliği: Balık yağının direkt olarak kalbe kan taşıyan koroner arterlerde meydana gelen damar sertliğini (ateroskleroz) yavaşlattığı ortaya konmuştur. Fakat boyundan başa kan taşıyan damarlarda (karotis arterler) aynı etkiye sahip olmaz.

Böbrek Problemleri: Düzenli balık yağı kullanımı böbrek hastalığı riski yüksek olan hastalarda böbreklerde işlev kaybı sürecini yavaşlatma özelliğine sahiptir. Balık yağı bu özelliklerinin yanıdna şeker hastalarında idrarda ortaya çıkan protein miktarını düşürür.

Bipolar Bozukluk: Balık yağı kullanan kişilerde depresyonun olumsuz etkilerinin azaldığı görülmüştür. Depresyon atakları arasındaki sürenin arttığı yönünde neticeler bildirilmiştir. Fakat bipolar bozukluğu olan hastalarda balık yağının manik belirtilere olumlu bir etkisi saptanamamıştır.

Obezite: Çeşitli çalışmalarda düzenli olarak balık tüketmenin aşırı kilolu hastalarda kilo vermeye yardımcı olduğu saptanmıştır. Kan şekerini dengeler ve yüksek tansiyonu düşürür. Bunun yanında balık yağıyla beraber düzenli olarak egzersiz yapan kişilerde vücutta olan yağ oranının önemli ölçüde azaldığı ortaya konmuştur.

Rahim Kanseri: Düzenli olarak haftada 2 öğün balık yiyen kadınlarda rahim kanseri (endometriyal kanser) riskinin azaldığı ortaya konmuştur.

Astım: Balık yağı astım hastalarında hava akışını gelişmesine, öksürüğün azalmasını ve özellikle çocuklarda astımı hafifletmek için kullanılan ilaçların azaltılması için oldukça önem teşkil eder.

 

Balık Yağı Önerilen Hastalıklar

  • Alerjiler (Özellikle çocuklarda ortaya çıkan alerjiler)
  • Alzheimer Hastalığı (Hastalığın ilerleme hızının yavaşlatılması için)
  • Depresyon (Belirtilerin hafifletilmesi için)
  • Göz Kuruluğu (Keten tohumu yağıyla beraber kullanıldığında)
  • Katarakt (Katarakt riskini azaltılması için)
  • Kronik Böbrek Hastalıkları (Diyaliz tedavisi görenlerde diyalizin olumsuz etkisini azaltmak için)

 

Balık Yağının Yan Etkileri ve Önlemler

Balık yağının faydalarından haftada 2 defa balık tüketerek faydalanmak mümkündür. Eğer düzenli olarak balık yeniliyorsa ve özel bir sağlık şartı yoksa balık yağı kapsülü almaya gerek yoktur. Balık yağı kapsülü kullanmak isteniyorsa eğer sağlık durumuna, yaşa bağlı olarak günlük olarak alınması gereken doz hakkında doktorunuz size bilgi verecektir. Balık yağı aşırıya kaçılmadığı koşullarda güvenlidir. Fakat nadir şekilde ağız kokusu, mide yanması, mide bulantısı, ishal, kaşıntı ve burun kanaması gibi yan etkilere sebep olabilir.

Aşağıdaki hastalıklarla beraber balık yağı kullanmak için uzman kontrolü şarttır;

  • Karaciğer hastalıkları
  • Balık ve deniz ürünü alerjileri
  • Bipolar bozukluk
  • Depresyon
  • Şeker hastalığı
  • Kalp ritim bozukluğu
  • Doğum kontrol haplarının kullanıldığı dönemler
  • Yüksek tansiyon ilaçları kullanıldığı dönemler
  • E vitamini takviyesi alınıyor ise
  • Obezite ilaçları (orlistat) kullanıyor ise
  • Kanın pıhtılaşmasını yavaşlatan ilaçlar kullanıyor ise

Bunun dışında kan pıhtılaşmasını yavaşlatan karanfil, sarımsak, zencefil, ginkgo, Panax ginseng, kırmızı yonca, zerdeçal, söğüt ve diğer bitkilerle beraber kullanılan balık yağı kanamanın artmasına yol açabilir.

En nihayetinde balık yağı ve düzenli olarak balık yemenin sağlığa pek çok faydası olur. Bazı hastalıkların tedavi sürecinde oldukça etkilidir. Dikkat edilmesi gereken hususlar ise;

  • aşırıya kaçmamak,
  • özel bir sağlık durumu varsa ya da düzenli olarak ilaç kullanıyorsanız balık yağı takviyesi almadan önce olası yan etkilerinden korunmak için bir uzmana danışmaktır.

Yemek Tarifleri 


Bunları Denedinizmi:

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli yerler * ile işaretlenmiştir.