Menü

Bebeklerin Psikolojik Gelişimi İçin Neler Yapılmalı?

bebek

 

Bebeğinizin fiziksel gelişimi kadar psikolojik gelişimi de büyük önem taşıyor. Hayatı boyunca sergileyeceği tutum, doğduğu andan itibaren gelişmeye başlayan psikolojik gelişiminin etkisiyle şekilleniyor. Siz ne kadar bazı şeyleri anlayabilmesi için daha çok küçük olduğunu düşünseniz de, bebeğinizin beyni sünger gibi duruma ve ortama göre en ufak yaşanan değişikliği zihnine kaydediyor. Özellikle davranış bozuklukları, sağlıklı iletişim ve güven problemleri küçük yaşlardan itibaren edinebilen başlıca sorunlardır. Bu yüzden bebeğinizin fiziksel ve psikolojik gelişimi açısından anne ve babaya büyük görevler düşüyor.

Çocukların bebeklikten itibaren gerçekleştirdiği gelişimi sosyo-duygusal ve zihinsel gelişim olarak ikiye ayrılır. Bebeklik döneminin en önemli sosyo-duygusal gelişim aşamaları bebeğin anne ve babasıyla sağlıklı bir güven bağı kurması, değerli ve önemli olduğunu hissetmeye başlaması, dünyayı güvenli ve besleyici bir yer olarak algılaması ve ebeveyn yardımıyla duygularını kontrol etmeyi öğrenmesidir.

Bebeklik döneminin en önemli zihinsel gelişim aşamaları ise bebeğinizin çevre üzerinde bir etkisi olduğunu anlamasının gerektiğidir. Sıra bekleme ve cevap verme gibi iletişimin temeli olan becerileri kazanması önemlidir. Bebekleriniz doğuştan sahip olduğu keşfetme ve öğrenme eğilimiyle, nesnelere bakarak, dokunarak ve ağzına alarak pekiştirmesi gibi zihinsel aşamalardan oluşur. Bu aşamalarda edindiği tecrübelerde psikolojik gelişimi açısından etkileyicidir.  

Bebeğinizin Psikolojik Gelişimini Destekleyin

Anne ve Baba Duyarlı Olmalı

Bebeğinizin en önemli gelişim aşamalarından biridir. Özellikle bebeğinizin ihtiyaçlarına yönelik uyumlu bir anne ve baba rolü çok önemlidir. Yapılan araştırmalara göre çocukluk döneminde anne ve babanın yaklaşımı, gelişimi desteklemede büyük rol oynuyor.

Çocuğunuzun sosyo- duygusal ve zihinsel gelişim ihtiyaçlarını anlayıp, gelişimsel ihtiyaçlarını ön planda tutmanız gerekiyor. Çocuğunuzun kendi kişisel özellikleri, istek ve ihtiyaçlarıyla uyumlu eğitim ve disiplin vermeniz gerekir. Bu destek çocuğunuzun gelişimi için her dönemde ihtiyaç duyduğu genel bir kavramdır. Yaşla birlikte gelişim ihtiyaçları değişse de, sizin ebeveyn olarak gelişimini desteklemeniz gerçeğini değiştirmeyecektir. Sadece ilgi alanları ve iletişim kanalları yaş aralığına göre değişecektir. Ama duygusal ihtiyaçları devam edeceği için ona uygun destekleyici bir yol bulmanız gerekecek.

Bebeklik Döneminde Ebeveyn Duyarlılığı

Bebeklik döneminde ebeveyn duyarlılığı; anne ve babanın içten, ilgili ve sıcak bir biçimde kendi davranışlarını bebeğine uyumlayabilmesi, kendi hareket hızını bebeğinkine göre ayarlayabilmesi anlamına gelir. Bunun dışında ebeveynlerin bebeğe doğru zamanda cevap verebiliyor olması da bebeklik döneminde gelişimsel açısından önemli bir rol oynamaktadır.

Bebeklerinizin hafızaları henüz kısıtlı olduğu için davranışlarına anında cevap verilmesi bu davranışlardan kazandığı anlamı çabuk öğrenmesini sağlar. Yani bebeğinizin sizinle iletişime geçtiği zaman gösterdiği davranışlarına, tepkilerine kısa süre içerisinde cevaplamanız gerekiyor. Bu sayede daha çabuk öğreniyor ve sizinle karşılıklı etkileşimden yararlanabiliyorlar. Bu yüzden anne ve baba olarak bebeğinizin verdiği ipuçlarını takip ederek zamanında yanıtlaması gerekiyor.

Mother, father, child

 

Bebeğinizi Cesaretlendirin


Bebeklik döneminde gelişimini destekleyen bir diğer önemli faktörde cesarettir. Bebeğinizi cesaretlendirmeniz gerekir. Bu durumu açıklayacak olursak; bebeğinizin herhangi bir nesneyi elde etmeye çalışmasını, yemeğini yemesini, bir oyuncağı keşfetmiş olmasını, yürümeye çalışmasını, gösterdiği tüm çabasını destekleyip överseniz, onu başarısı için cesaretlendirmiş olacaksınız. Bebeğiniz kendine daha fazla güvenecek ve güçlü olacaktır. Tüm bunlara ek olarak, bebeğinizin keşif girişimlerini kısıtlamamaya özen göstermelisiniz. Bırakın bebeğiniz çevresi keşfetsin, nesneleri tanısın. Kendini ifade girişimlerini engellenmeyin, aksine teşvik edin.

Bebeğinizin Psikolojik Açıdan Gelişimi 

Bir bebeğin kişisel gelişimi öncelikle 0- 3 yaş arası annesinin sağlıklı bir şekilde doğumunu gerçekleştirmesiyle başlar. Yeni doğan bebekler 2- 3 ay temelde içedönük bir şekilde yaşarlar. Annenin fiziksel ihtiyaçlarını gidermesini beklerler. Bu fiziksel ihtiyaçlarla birlikte bebeğin sevgi ilgi şefkat ihtiyacı da çok önemlidir. Sonuçta bilmediği bir dünya ve sizden başka güvenebileceği hiçbir şeyi yoktur.  Bu yüzden bebek anneyle beraber bir bütünlüğünün olduğunu düşünür. Özellikle bu dönemlerde size ihtiyaç duyduğu için, zamanınızı ondan esirgememeye çalışın. Aksi halde kısa bir sürede ayrı kalmak zorunda kalsanız bile, ayrılmada güçlük çekebilirsiniz. Onun için zamanınızın çoğunluğunu ona ayırın, bırakın size doysun.

Bu dönemde size ihtiyaç duyacağı için, onu yalnız bırakmamaya çalışın. Bakması için biri değil sadece siz olmalısınız. Bu dönemde kuracağı bağ anneyle olmalıdır. Nereye giderseniz gidin bebeğinizi de yanınızda götürmelisiniz. Bebeğiniz bu dönemde duygusal olarak size ihtiyaç duyduğu için bu bağı kaybetmemeniz önemlidir. Bu dönemle beraber bebeğinizin temel güven duygusu oluşacaktır. İlerleyen günlerde bebeğiniz yavaş yavaş dış dünyaya dönmeye başlayacaktır. Başka insanlar ilgisini çekmeye başlar.

Neler Yapmanız Gerekir?

  • Bebeğiniz keşif yapıyor. Bırakın kendini tanısın, çevresini öğrensin.
  • Bebeğinizin benimsediği eşyaları ondan ayırmayın. Örneğin; battaniyesi, yastığı, sevdiği oyuncağı olabilir. Bunlara sahip olmasını onu güvende hissettirecek ve rahatlatacaktır.
  • Bebeğiniz dış dünyaya döndükçe, yabancılara karşı biraz daha endişeli bir ifade takınabilir. Hatta ağlayarak büyük tepkiler verebilir. Bu durumlar normal ve geçicidir. Zamanla alışarak etrafına gülücükler saçmaya başlayacaktır.
  • Bebeğiniz büyüdükçe fiziksel olarak merak duygusu artacaktır. Her şeye dokunmak, öğrenmek isteyecektir. Bu merakını kesinlikle engellemeyin. Güven sorunuyla beraber davranış bozukluğuna da neden olabilir.
  • Bebeğinizin tüm hareketlerinde destekleyin. Özellikle yeni bir şeyler öğrenmeye çalışmasını, araştırmasını, heyecanını destekleyin. Bu öğrenme eğilimi kısıtlanırsa, küsebilir tekrar denemek istemeyebilir ve bu eylemi tamamen ortadan kaldırabilir. Bu durumda zihinsel gelişimini olumsuz etkiler.
  • Bebeğiniz kelimeleriniz daha ağzınızdan çıkmadan önce ne demek istediğinizi ve ne hissettiğinizi anlar. Bu yüzden hareketlerinize ve tutumunuza çok dikkat edin. Onu engelleyebilirsiniz.
  • İlerleyen dönemlerde uyku ve yemek bozuklukları oluşabilir. Çocuğunuzun çoklukla negatif tepkiler verdiği bir dönemdir. Anne ne yapmasını isterse, çocuk tersini yapmak ister. Bu durum aralarında bir güç çatışmasına dönüşür ve olayı içinden çıkılmaz bir hale getirir. Çocuk kendi sınırlarını aramaktadır ve ihtiyacı olan şey anne ile aynı olmamaktır. Dolayısıyla hep onun dediğini yapmak da çözüm değildir hatta durumu zorlaştırır. Bu yüzden soğukkanlı ve şefkatli olmanız, sabırla yaklaşmanız gerekir. Unutmayın onlar her zaman sizin sevginize ve onayınıza ihtiyaç duyarlar.
  • 24 aylıktan itibaren çocuğun psikolojik gelişimi daha bir yoluna girer taklitler çoğalır vücudunu merak eder keşfeder. Bu dönemde oyunları çeşitlenir, sosyal rolleri oynamaya başlar, anne yemek yapıyor baba işe gidiyor vs. 36 aydan itibaren duygusal olgunlaşma artar artık her an anneyi istemez kendi başına idare edebilir.
  • Birçok deneyim sonucu sizin desteğinizle psikolojik açıdan gelişiminin temeli atılmıştır. Bu dönemlerde zaman kavramıyla beraber, duygusal ihtiyaçlarını bilerek dengeli ilişkiler kurar. Anne ve babaya karşı daha dengeli ve huzurlu bir iletişim bağı kuracaktır.

 

 


Bunları Denedinizmi:

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli yerler * ile işaretlenmiştir.